donderdag 12 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 7/slot)

"Het verhaal van Baldr" (slot)

Herverteld door Hjalmar Snöp.

Hermod reed negen dagen en achtenenhalve nacht, diep gebogen over de zwetende nek van Sleipnir, door het duistere Niflheim, zonder onderbreking om zelfs maar de tranen uit zijn ogen te vegen. Hij arriveerde ten slotte bij het ijzeren hek naar het rijk van Hel, waar hij eerst voorzichtig langs de kwijlende kaken van de gigantische hond Garmr, wist te glippen zonder hem wakker te maken. Zelfs in zijn slaap jankte de hellehond onophoudelijk.

Hermod voelde met iedere stap meer leven uit zijn lijf vloeien. Sleipnir ploeterde steeds lustelozer en langzamer voort door het koude bloed, dat centimeters diep de ondergrond van de onderwereld vormde. Zijn missie leek hem steeds kanslozer, in dit troosteloze oord kon geen medelijden zijn. Hij vond Hel in haar troonzaal gevormd door de wervels van een reusachtige slang, omringd door nevelslierten, met Baldr, als schim, aan haar zij.

Hermod vond Hel in haar troonzaal...

De helft van haar gezicht was van het diepste blauw, alsof het de nacht zelf was. Een blauw, waarin je sterren zou verwachten. De andere helft was bleek, maar nog wel enigszins vleeskleurig. Ze keek lusteloos, met half geloken ogen voor zich uit en leek Hermod nauwelijks op te merken.
Hij smeekte de heerseres van de onderwereld Baldr te laten gaan, omdat alle Asen ontroostbaar waren en Asgaard in zoute tranen dreigden te verdrinken.
Maar Hel lispelde met haar dubbel gekleurde lippen, dat de Asen Baldr nooit hadden gewaardeerd, zoals zij dat nu kon doen en klopte daarbij slapjes op de bleke hand van Baldr, die haar hologig aanstaarde.
 "De Asen moeten eerst maar eens bewijzen dat Baldr echt zo geliefd was bij eenieder."

Hermod reed stapvoets terug. Hij kreeg van Baldr, de onbaatzuchtige, Dreipnir mee terug, een geschenk voor zijn vader Odin. En daarbij was het niet gebleven. Baldr was enigszins uit zijn lethargie ontwaakt door het zien van Hermod en overstelpte hem met geschenken voor al zijn geliefden. Uiteindelijk vertrok Hermod, beladen onder alle giften, die Baldr nu teruggaf aan de diverse goden, reuzen, mensen en andere wezens.

De acht benen van Sleipnir knikten bij iedere stap onder de zware last en ze lieten een spoor van diepe hoefafdrukken achter. Ze klommen langzaam van onder de derde wortel van Yggdrasil uit het dodenrijk.
Hermod ging niet direct terug naar Asgard. Hij dwaalde door de negen werelden en deelde de geschenken uit aan ieder schreiend wezen, dat hij tegenkwam. Hij vroeg hen steeds: "Huil jij voor Baldr?"
En een ieder antwoordde: "Ja, ik snik, ik huil, ik ween al weken en ik weet niet of ik ooit kan stoppen.", of woorden van gelijke strekking.
Dan kregen ze terug wat ze aan Baldr hadden afgestaan op zijn brandstapel.

En zo ging het door, tot Hermod, die geen geschenken voor stervelingen meer had en zijn schreden richte op Asgard, op een tegenligger stuitte. Ze was een reuzin die hij niet herkende. Zij huilde niet, zag hij, terwijl ze voorbij liep. Verbaasd sprak Hermod haar aan:
"Wat is je naam? Wil jij niet huilen voor de terugkeer van Baldr?"

"Bedankt", zei de reuzin, "Ik zal slechts droge tranen wenen, laat Hel houden wat ze heeft!"
En de reuzin vervolgde haar weg, terwijl stof uit haar ogen lekte.
Gek genoeg is later nooit meer iets van haar vernomen en geen van de andere reuzen kende een reuzin met de naam "Bedankt." (of þökk). Men vermoedt daarom dat het Loki is geweest in zijn laatste vermomming. Want het ging daarna snel bergafwaarts met de vuurgod, toen de goden uiteindelijk van Höd hoorden over de rol van Loki bij de dood van Baldr.
Maar dat is een ander verhaal.


Hel hield Baldr voortaan aan haar zijde en zo raakte de wereld van mensen, reuzen en goden hem voor eeuwig kwijt. Pas bij Ragnarok, het einde van de werelden, dat maar twee mensen zouden overleven, zou hij weten te ontsnappen aan de koude greep van Hel.

dinsdag 10 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 6/7)

"Het verhaal van Baldr" (deel 6/7)

Herverteld door Hjalmar Snöp.

Zeven dagen spraken ze enkel over Baldr's droeve lot en hun tranen vermengden zich. Frig, de moeder van Baldr, smeekte alle goden persoonlijk om Baldr terug te gaan halen uit Niflheim. Alleen Hermod, de vastberadene, liet zich vermurwen en zwoer de tocht te ondernemen. 
Bij hoge uitzondering kreeg hij van Odin diens achtbenige paard Sleipnir, als veulen geworpen door Loki, toen hij zich eens had vermomd als merrie, te leen en niet veel later gallopeerde hij langs het schip van Baldr, Ringhoorn, waar de goden bezig waren een brandstapel te bouwen.
De Asen wisten, dat hoe hoger de rook steeg, des te verhevener de ziel zou zijn na de dood. Nog nooit was een brandstapel zo hoog opgetast. En op de brandstapel legden ze geschenken, hun dierbaarste bezittingen, om Baldr te eren. Odin zelf legde Dreipnir op de brandstapel, de gouden band, die iedere negende nacht, acht identieke gouden banden druppelde. Het kostbaarste juweel, dat de goden ooit van de dwergen hadden afgeperst. Ook het paard van Baldr werd op de brandstapel geleid in volledig gouden harnas. Alle wezens kwamen langs om iets van henzelf aan Baldr te geven en op zijn minst een twijg bij te dragen. De brandstapel, werd door het vele hout en alle giften zo hoog en zo zwaar, dat het schip vastliep op de bodem van het meer.
Uiteindelijk moesten de Asen een reuzin genaamd Hyrokkin (Rimpelkop) laten komen, om de boot af te duwen. Dat lukte haar vrij makkelijk, maar toen de boot losschoot door haar immense kracht, ging het zo bruusk, dat iedereen er schande van sprak. Vier potige asengoden moesten Thor ervan weerhouden haar schedel te klieven met zijn moker Mjölnir, omdat ze de rust van Baldr had verstoord.
Thor had altijd al wat moeite zijn emoties te uitten op een verantwoorde manier.
Toen het lijk van Baldr plechtig het schip opgedragen werd, zeeg Nanna, de vrouw van Baldr geluidloos ineen en stierf ter plekke van puur verdriet. Voor veel extra verdriet was bij de andere geen ruimte meer, dus werd ze zonder veel gedoe eveneens op de brandstapel gelegd, naast haar man.
Toen werd het vuur ontstoken.
Somber broedend staarde Thor...
Somber broedend staarde Thor vanonder zijn zware wenkbrauwen en langs zijn vlechtjes in het vuur van de brandstapel. Door zijn blikveld liep plots de jonge dwerg Litr. Hoe durfde dat mormel zijn mijmering te verstoren? Zo groot was zijn toorn, dat hij het verachtelijke schepsel een machtige schop gaf, waardoor het tientallen meters door de lucht buitelde, op de brandstapel terecht kwam en schreeuwend verbrandde.

deel 7, slot

vrijdag 6 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 5/7)

"Het verhaal van Baldr" (deel 5/7)

Herverteld door Hjalmar Snöp.

Höd verzuchtte: "Ik kan helaas niet helpen de veiligheid van mijn geliefde broeder te beproeven. Ik kan hem niet zien en zou dus niet weten waar ik moest mikken."
"Och, als dat alles is", fleemde Loki. "Ik zal je hand leiden. Ik heb hier een boog en een pijl gemaakt van een uitzonderlijk buigzame, jonge twijg."
Loki legde de pijl, gemaakt van de Maretak, in de hand van Höd en deze spande de boog zonder merkbare inspanning. Loki boog zich naar Höd en wees hem met zachte druk van zijn handen in de richting van Baldr.
"Nu", fluisterde hij in Höd's oor, waarop deze de pees tussen zijn vingers liet glippen en de Maretak recht naar Baldr's borst vloog.
De nietige twijg van kersterhout suisde dwars door Baldr's lijf heen, gedreven door de noodlottige kracht van zijn halfbroer. Baldr stortte morsdood ter aarde en besmeurde het gazon van Asgaard met zijn bloed.
De goden waren met stomheid geslagen. Na enkele seconden stilte barstten ze uit in machteloos huilen. Er viel geen wraak te nemen, want Loki was natuurlijk verdwenen en Höd, de aanvaller van Baldr, was de laatste die bemerkte wat er was gebeurd. Toen ze het hem in hun ontsteltenis vertelden, sloeg hij zijn handen over zijn oren en wiegde slechts heen en weer, onbereikbaar voor wraakzuchtige schreeuwen of pogingen tot mededogen.
Toen pas drong de omvang van de ramp tot ze door: Baldr kon niet naar Walhalla! De hal van de gevallenen was voor hem voor altijd onbereikbaar, omdat hij niet in de strijd was gestorven. 'Het gewone volk' werd opgeist door Hel, dochter van Loki. Odin had haar verbannen naar haar eigen donkere rijk, waar de glanslozen waden door koud bloed, terwijl ze door de wolken van hun eigen adem en hun bevroren tranen, bevend van verlangen omhoog staren naar het laatste restje licht dat door het dak van slangewervels en de derde wortel van Yggdrasil weet te glippen. En dan was hij ook nog eens verraden door zijn bloedeigen halfbroer, die hem daarom uiteindelijk in de Hel zou vergezelen. Het gesnotter verdrievoudigde.

woensdag 4 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 4/7)

"Het verhaal van Baldr" deel 4

Herverteld door Hjalmar.

Loki verscheen onmiddelijk ten westen van Walhalla, vlak naast de Maretak, waarover Frig had gesproken. Loki, de dief van Iduns appels van de eeuwige jeugd, stond wederom tussen de appels. Alleen waren deze niet van goud, maar mooie rooie. Hij rukte de plant los uit de oksel van de oude appelboom, waarin deze parasitaire zieltoger was ontkiemd en glimlachte onheilspellend. 



Nu had hij iets, ook al was het nog zo nietig, waaruit hij een wapen kon wrochten, maar nog niemand, om het wapen te hanteren. Alle goden hadden, hijzelf incluis, Frig gezworen Baldr niets te doen. En een eed van een god aan een godin is niet zo makkelijk te breken.
Maar Loki werd niet voor niks "de sluwe" genoemd. Hij zat daar drie uur lang bewegingloos te peinzen. Toen kwam daar toevallig Höd voorbij, zoon van Odin, één van de vele halfbroers van Baldr. Höd merkte hem niet op, maar dat viel te verwachten. Loki maakte geen geluid en Höd was blind. Met zijn blindenstok voor zich uit, meppend tegen de koperen balustrades van Walhalla om aan de hand van de galmende slagen zijn weg te vinden, kwam hij natuurlijk kijken waarom de Goden zo'n kabaal maakten.
Höd was groot en niet al te helder. Maar wat hij in hoogte van intellect miste, maakte hij ruimschoots goed in de breedte van schouders.
Loki wist opeens wat hem te doen stond. Hij pakte de enorme bovenarm van Höd en bood aan hem te leidden naar de plek waar iedereen zo luidruchtig lol had en hem onderweg te vertellen wat hij zag gebeuren.
"Kijk daar gooit Thor, de machtige slachter van de reus Hosklos, vanuit zijn bokkenwagen bliksems naar Baldr. De bliksems vertakken zich als een gloeiend net om de stralende heen en slaan in een cirkel in de grond, die rond zijn voeten blakert."
Een paar passen verder zei Loki: "En daar is Hjalmar, de zeekoning, die een geweldige golf naar hem stuurt. Het water, dat bomen en rotsen meesleurt, splijt drie el voor Baldrs gezicht in twee en geen één druppel raakt hem."
"En wat ga jij Höd, strijder met de gruwelijk sterke armen, bijdragen aan dit prachtige spel?"

dinsdag 3 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 3/7)

"Het verhaal van Baldr" (deel 3/7)

Herverteld door Hjalmar Snöp.

Toen Frig uiteindelijk over de regenboogbrug terugkeerde in Asgard, riep zij alle goden bijeen, Asen en Wanen gelijk, de oude geschillen lang bijgelegd. Ook al hun nakomelingen waren aanwezig. En ook hen liet zij zweren Baldr niet te kwetsen.
Zelfs liet ze Baldr zweren zichzelf niks aan te doen. Ontroerd gaf hij plechtig zijn eed.
Toen pas had zijn moeder rust.
De dagen daarna ontstond een ongebruikelijk, nieuw tijdverdrijf. Er viel niet vaak iets nieuws te beleven in het gezapige Asgaard, dus de nieuwe hobby verspreidde zich als een virus. Waar Baldr ook kwam, de goden testten, eerst voorzichtig, maar allengs roekelozer, de grenzen van de nieuwe bescherming die Baldr genoot.
Ze piekten met supersone snelheid kiezels naar hem, die dan fluitend afketsten als kogels in een oude Western. Daarna gooiden ze keien en tenslotte rotsblokken. Maar iedere steen die hem dreigde te treffen, boog af in de lucht, landde net op een verkeerde plek of stopte een handbreedte voor zijn smetteloze lichaam en stortte onschadelijk ter aarde.
Zwaarden of speren smolten, vergingen tot roest, eer ze hem konden raken. Ze probeerden hem te meppen met bomen, die ze speels uit de grond rukten, maar de bomen kronkelden in hun handen, kromden hun takken of zelfs stammen, plooiden zich zo dat ze Baldr ruim misten.
Ze trachten hem lachend te wurgen met kettingen, die spontaan braken in botte brokken, waaraan niemand zich snijden kon. Niets wilde hem deren en het was voor de goden een bron van groot vermaak steeds nieuwe manieren te verzinnen om dit te beproeven.
Een godenhand is gauw gevuld.
Loki, de onruststoker, de god van het sluipende kwaad, overzag deze feestelijke onstuimigheid en het beviel hem niks. Hij was altijd al jaloers geweest op Baldr.
Baldr deed nooit veel opzienbarends, stelde geen grote daden. Hij was een watje en toch was hij bij eenieder geliefd. Loki, liet het niet bij overpeinzingen. Hij had met zijn sluwheid en doortastendheid Asgaard keer op keer gered. En was hij het niet die aan het eerste begin van de werelden, de regenboogbrug zijn kleur had gegeven? Maar Loki werd op zijn best geduld door die verwaande Asen en Wanen. Ze zagen hem nog steeds als mindere, louter vanwege zijn afkomst, als kind van twee reuzen.
De nieuwe populariteit van die nietsnut Baldr verdampte Loki's laatste restje -toch al niet zo ruim voorradige- geduld op de gloeiende kooltjes van zijn jaloezie.
En dus besloot Loki zich te wreken op Baldr en op alle Asen.
Hij vermomde zich als mensenvrouw en trok naar Fensalir, de zaal van veen, het paleis van Frig. Daar vroeg de vrouw aan Frig, hoe het toch kon dat Baldr niet gewond raakte, door al deze woeste aanslagen.
Frig antwoordde, dat ze persoonlijk van alle wapens, alle slangen, alle wortels een belofte had verkregen Baldr nooit te deren.
Loki, de mensvrouw, vroeg: "Van echt alle dingen ter wereld? Heeft alles deze eed gezworen?"
Frig dacht even na en zei: "Ja, alles waarvan we ook maar enigszins konden bedenken dat het Baldr zou kunnen kwetsen."
Loki drong aan: "Dus zelfs het nietigste plantje? Het kleinste stofje?".
"Nou", zei Frig, "ten westen van Walhalla groeide een piepklein, miezerig jong lootje van de Mistel. Ik dacht niet dat zoiets spichtigs mijn Baldr kon kwetsen. Dus dat heb ik toen maar overgeslagen."
Zodra Frig dit had gezegd loste de vrouw op in het niets, Frig verbaasd achterlatend.

maandag 2 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 2/7)

Het verhaal van Baldr (deel 2)

Herverteld door Hjalmar Snöp.
Baldr, die nooit anderen wilde bezwaren, hield zijn zorgen over zijn nachtmerries voor zich.En omdat Baldr goed was, in alles wat hij deed, zelfs -zo bleek- in heimelijkheden, had nooit iemand iets vermoed, als niet Odin op een zonnige woensdag een routinevlucht had uitgevoerd over Asgard.
Sinds hij nog maar één oog over had, gebruikte Odin de raven Huginn en Muninn*  om alles in Asgard in de gaten te houden. Huginn zag Baldr alleen en somber voor zich uit starend in de tuin bij de zaal Breidablik zitten. De raven landen voor hem in het gras, alwaar Baldr ze warm toe glimlachte, zoals hij altijd met ieder schepsel begroette.
Na een kort moment vol dwarrelende veren stond daar plots de alvader en deze vroeg de schoonste der goden: "Wat scheelt je, mijn zoon?"
Baldr ontweek deze vraag, maakte een compliment over de handigheid van Odin met zijn raven, die nu minus met zichtbaar kale plekken op Odin's schouders neerstreken. Odin, die één oog had, maar een dubbel scherpe blik, doorzag zijn zoon direct. Het duurde dan ook niet lang meer, voordat Baldr liet doorschemeren, dat hij zijn eigen dood had gezien in een droom.
Odin ontbood onmiddellijk alle goden. In zijn onmetelijke wijsheid, droeg hij hen op snel een oplossing te vinden voor de op handen zijnde dood van Baldr. Frig, de moeder van Baldr, kwam met een simpel, maar doeltreffend plan: Zij zou persoonlijk alle werelden doorkruisen en al wat ze tegenkwam vragen plechtig te beloven Baldr nooit te kwetsen.
De andere goden vielen haar gretig bij met adviezen: Vuur, water, ijs, steen, alle planten, alle dieren, ziekten, gif, ja, de wind zelf moest beloven Baldr te beschermen. Wat een goed plan. Het viel Frig wel op dat geen der goden aanbood haar te vergezellen of anderszins te helpen met deze zware taak.
De goden waren zeker dat de kwestie afdoende geregeld was en ontspanden zich. Niemand kon zich voorstellen dat iets Baldr, de schitterende, kwaad zou willen doen. Alles en iedereen zou toch maar wat graag beloven Baldr nooit een goudblonde haar te krenken?
Feitelijk was de hele tocht een formaliteit, maar ach, als het de Alvader en Baldr's moeder gerust zou stellen, dan was er toch niks op tegen.
Frig vertrok uit Asgard voor de rondtocht over alle negen werelden, die precies één jaar zou duren.. Alles wat zij onderweg tegenkwam vroeg ze plechtig: "Zult gij Baldr beschermen?" En al wat ze tegen kwam beloofde dit terstond, want Baldr was inderdaad geliefd.
Zo verkreeg Baldr de beste bescherming, de goede wil van alle dingen, wezens en elementen onder de verreikende, gebogen takken van de Es Yggdrassil, de wereldboom.
En daarmee had het afgelopen kunnen zijn.

zondag 1 maart 2015

Het verhaal van Baldr uit de Edda van Snorri Sturlurson (deel 1)

Het verhaal van Baldr (deel 1)

Herverteld door Hjalmar Snöp.

Odin was de alvader, machtigste der goden, die zijn oog ruilde voor een enkele slok wijsheid uit de bron van de Dromer. Desondanks had hij vele vrouwen en één van hen heette Frig. Bij haar wist hij drie zonen te verwekken. De oudste zoon heette Veggdeg, de jongste zoon, Siggi, beiden werden machtige koningen, zoals dat hoorde. Maar de tweede zoon, die niet de jongste, niet de oudste, maar de middelste was, heette Baldr.Hij werd geen machtige koning..
Baldr werd een goede koning, wijs en knap, alom geliefd en door ieder geroemd om zijn schoonheid.
"De stralende god", werd hij genoemd. "De god van de lente".
Zijn wenkbrauwen waren witter dan sneeuwklokjes en zijn lichaam was nog mooier en smettelozer dan zijn haar, dat altijd in een prachtige watergolf van zijn schouders viel.
Zijn adem rook fris als een briesje en op zijn brede lach plinkte steevast zo'n sterretje, dat tandartsen spontaan allerhande laat aanbevelen.
Niet alleen was hij de wijste en meest welbespraakte god aller Asen, hij was ook de god van het mededogen en erbarmen.

Van hem werd verteld, dat hij maar moeizaam vooruitkwam als hij liep, ondanks zijn krachtige, soepele, welgevormde, lange benen. Dit kwam doordat hij bij iedere tred placht te kijken of hij niet onverhoeds een weerloos insect verpletterde.
Hij woonde bij de andere goden op de berg Asgard in de hal Breidablik, brede blik, vanwaar hij inderdaad een aardig uitzicht had over zijn keurige, welgereguleerde landje, WestFalen.

In de laatste van de gelukkige dagen der goden, kreeg Baldr in zijn bed in Breidablik nare, akelige dromen. Dit waren van die voorspellende dromen, die je als god al vroeg in je bestaan leert herkennen. 

En deze zware dromen voorspelden zijn dood.



woensdag 18 februari 2015

The corners of our eyes - Hoofdstuk 1

De hoeken van onze ogen


“From the corners of our eyes.”

Het blijkt moeilijker dan hij dacht om iets te begrijpen, dat iemand anders in krom Engels wil uitdrukken, als je geen gemeenschappelijke taal hebt om op terug te vallen. Het lijkt er een beetje op dat de jongen iets vrij diepzinnigs wil zeggen, maar dat kan natuurlijk ook zijn eigen interpretatie zijn en hij wil hem niet verkeerd begrijpen. Misschien is wat de jongen bedoelt juist iets meer banaals, zoals: “vanuit ons gezichtspunt”. Wellicht is het een Zweedse uitdrukking.

-|-

Dit is de eerste dag van de vakantie van Bertjan Hof met zijn vrouw Selma Hof-Yilmaz in Zweden en hij zit met Lars, de zoon van de eigenaar van hun Bed & Breakfast te praten over een Engelse zin.
Goed begin van de krokusvakantie, voor een leraar Engels.

Ze zitten binnen op de lage zolderkamer van de jongen met het kleine raampje dicht. En dus niet in de weidse tuin van het prachtige, lichtroze huis met witgeschilderde balken, dat vanaf een kaap uitkijkt over het spectaculaire meer in het plaatsje Bönan.

Lars was vanochtend vroeg al naar hem toe gekomen. De jongen wilde de bewuste zin ergens gebruiken op zijn 'vlog'. Een Video-dagboek, v-log. De halve klas had er één. Voor zover hij kon zien, was het gewoon in de camera praten en dan op internet zetten. En dan liefst in het Engels, dus prima.

Lars probeerde nu op de computer in zijn kamer zijn 'vlog' te laten zien aan Bertjan. Die snapte er maar weinig van, want het was in het Zweeds, met af en toe een paar zinnen krom Engels. De filmpjes bestonden voornamelijk uit het hoofd van de jongen dat ernstig de camera toesprak.
Van wat hij kon horen, had de jongen zijn hulp hard nodig. Toch heel anders dan in Nederland, waar alle tieners vloeiend Engels lijken te spreken.

De zon scheen door het kleine raam van de zolderkamer op de verrassende pastelkleuren van een verrassend frisse tiener-kamer. Zo'n opgeruimde kamer is toch niet normaal? Het leek wel iets uit de Ikea-folder.

Ze waren gisteravond uiterst hartelijk ontvangen door een keurig Zweeds echtpaar en hun zoon (en dochter overigens, die al uit huis was, maar nu heel even terug en gauw weer weg, maar prettig te hebben kennisgemaakt). Nu was Selma met de man, Hans-Johan Soln, aan het praten over het prachtige uitzicht, dat vanuit hun achtertuin te zien was. Er scheen iets van een rots te zijn, die op een trol leek.

Lars leek voor even tevreden met de vertaling en rammelde enthousiast op het toetsenbord van zijn computer. Bertjan keek terloops uit het raam. Er leek buiten iets aan de hand te zijn. Zijn vrouw Selma en Hans-Johan en diens vrouw Elsa Soln stonden met hun handen over hun ogen te turen naar iets. Het raam kantelde open op zijn Zweeds, je moet weten hoe dat werkt. Toen Selma hem het raam hoorde openen, gebaarde ze en wenkte hem naar beneden. Hij kon niet zien waar ze samen naar keken, maar Selma leek te willen uitdrukken dat hij dit echt niet wilde missen. Ook Hans-Johan wenkte en gebaarde en wees achter hem, naar zijn zoon. Nieuwsgierig kwam hij even later beneden met de jongen, de dubbele openslaande deuren door, over het overhuifde, houten dek, de tuin in.

Het was toch wel een prachtig plekje, zo tegen het meer aan. Het huis werd alleen van het meer gescheiden door een glooiend grasveld met een paar kleine rotsen. In de buurt wierp een klein groepje huizen in pastelkleuren wierpen schaduwen op elkaar in het lage licht van de ochtendzon. Het blauw van het meer was, zo tegen het zonlicht in, onvoorstelbaar helder. Zodra hij naast haar stond, pakte Selma zijn arm en wees naar de zon. Hij knipperde even om zijn ogen te laten wennen, zo recht uit het donkere huis en toen zag hij wat ze bedoelde. Er leek een flinke hap uit de zon. Nu hij goed keek, bleek het ook een stuk later te zijn, dan hij had ingeschat, toen hij naar buiten kwam. De schemer en het zachte licht, dat hij had gehouden voor echt vroege ochtend, kwam vermoedelijk door de afname van het zichtbare oppervlak van de zon, die al ruim boven de horizon stond. Er was misschien al een vijfde uit de zon.
“Een zonsverduistering? Oh, wauw... Eclips!”, zei Bertjan, dat laatste was tegen Lars.

De zoon des huizes trok zijn mobieltje.
“For Vlog”, legde hij uit en begon te filmen, onderwijl zachtjes tegen zijn telefoon prevelend in het Zweeds. Selma reageerde helemaal niet, ze keek hem even aan en staarde weer naar het fenomeen.

“Stond er één gepland dan? Wou je daarom naar Zweden? Waarom heb je al die tijd niks gezegd?”
Op deze regen van vragen, kijkt Selma hem toch maar even aan.

“Zulke dingen worden niet gepland, Bertjan. Maar nee, er was niks voorspeld. Ik weet tenminste van niks.”, antwoordde Selma zonder haar hoofd af te wenden.

“Zonsverduisteringen zijn tamelijk zeldzaam, zeker gehele of zelfs totale, zoals dit lijkt te gaan worden. Ik dacht dat de volgende vanuit de Benelux te zien zou zijn, op 20 Maart dit jaar.”.

Selma was altijd erg goed op de hoogte van dit soort dingen omdat het haar interesseerde. Ook wist ze als expert meteorologische instrumentatie van het KNMI natuurlijk precies, wanneer zoiets in Nederland zou gebeuren. Maar in Zweden? Misschien logisch dat ze dat had gemist.

“Is het niet gevaarlijk om zo naar de zon te kijken? Moet je niet door beroet glas kijken, ofzo?”, zei Bertjan.

Selma vroeg in het Engels aan Hans-Johan een paar CD's om doorheen te kijken en legde omstandig uit, dat het anders gevaarlijk kon zijn. Gek, dat zo'n expert op zo'n moment-suprème zelf met het blote oog blijft kijken en dat een betrekkelijke leek, als Bertjan er dan op moest wijzen.

Terwijl Hans-Johan voor allen CD's haalde uit het huis, merkte Bertjan voor het eerst de stilte op. Alle mensen om hem heen waren stil, ook Lars was gestopt tegen zijn camera te prevelen, maar er was meer. Het was ook alsof de natuur haar adem inhield. Geen vogel floot. Alleen de wind ruiste onnatuurlijk luid, leek het wel. Dat kon natuurlijk ook liggen aan het ontbreken van het normale achtergrondgeluid. Nu hij door de CD kon kijken, zag hij dat de hap uit de zon een beetje vreemd van vorm was: hij leek wat bobbelig.

Wellicht kwam de vertekening van het kijken door een CD, dacht Bertjan en hij keek weer even langs zijn CD naar de zon. Selma deed hetzelfde, zag hij toen hij haar vluchtig aankeek. En ze leek tot dezelfde conclusie te komen als hij: Nu ze het eenmaal gezien hadden, was het onmiskenbaar. Ook zonder CD. De rand van de hap uit de zon, was niet rond. Hij was duidelijk bobbelig. Dat kon toch niet?
De vorm van de rand veranderde ook telkens. Hij leek wel te bestaan uit losse onderdelen, die samen een geheel vormden. De afzonderlijke onderdelen leken te bewegen.

“Wat is dat?”, zei hij onwillekeurig, al verwachtte hij natuurlijk geen antwoord. Dat kreeg hij ook niet.
In plaats daarvan hoorde hij verderop, naast zich dringende kreten in het Zweeds. Het kwam van de open plek tussen de andere huizen. Daar hadden zich ook een aantal mensen verzameld, zag hij, vermoedelijk uit de andere huizen.
-|-

Een grote blonde man met een grijze baard en een houthakkershemd was degene die had geroepen, hij gebaarde wild en deinsde daarbij achteruit, waarbij hij vanachter zijn grote lijf, een mollige, donkerharige vrouw van rond de dertig onthulde, die stokstijf stond en angstig naar de grond keek.
Uit de grond priemden een soort staven van licht omhoog. Dwars door haar heen. Dit was waar de grote man vol afgrijzen naar staarde. Het leken wel laserstralen. Maar dan gele.

  Kon je wel gele laserstralen hebben? Of eigenlijk een beetje oranje. Bertjan had laserstralen alleen in rood en groen gezien, blauw wellicht, maar eigenlijk nooit geel. Zonnegeel.

Deze stralen gingen door haar heen, alsof ze doorzichtig was. Dus zeker geen normale laserstralen. De 'stralen' vormden een soort kegel, met de punt naar boven, die langzaam uit de grond leek te komen. Hij werd platter en weer hoger. De top van de kegel viel momenteel samen met haar linkerdij. De stralen verdwenen daar en in haar been en broek en kwamen aan de andere kant er weer uit in een rechte lijn. Zonder dat ze er overigens echt last van leek te hebben.

De vrouw leek enigszins van haar schrik bekomen toen bleek dat ze niet verwond was en stapte haastig achteruit. Er vormde zich een ruime kring rond het nieuwe fenomeen op de grond. Er waren nog wat extra mensen op het kabaal afgekomen. Er stond nu zo'n twintig man.
De stralen vormden nu een zachtjes ronddraaiende kegel van ongeveer een meter vijftig hoog en een basis van ongeveer een meter. De basis leek een perfecte cirkel, waar de stralen langs dansten, priemend uit de grond op telkens een andere plek. Nadat de stralen de top van de kegel bereikten, gingen ze door het oneindige in, maar leken wel uit te doven. Alsof de top van de kegel de energie eruit trok, ofzo.

Een beweging uit zijn ooghoek trok zijn aandacht en Bertjan keek weer heel even naar boven, naar de lucht en schrok. Het waren inderdaad bollen. Ze waren nu donkerder in plaats van de kleur van de ochtendlucht en duidelijk zichtbaar. Ze leken erg snel dichterbij te komen en de halve hemel de verduisteren. Ja, de hele rechterkant van de hemel was nu donker. Alsof er een gigantische onweerswolk tussen hen en de zon was gekomen en op hen af kwam. Op de beweging na zag dit er natuurlijker, bekender uit, dan die vreemde hap uit de zon, maar als je goed keek zag je, dat het helemaal geen wolk was.

Het leken een soort zwarte bollen, die door elkaar heen krioelden als insecten, waar de bollen elkaar raakten, leken ze te versmelten, als olie.
Nu ze steeds dichterbij kwamen, kon hij duidelijk de glans van de bollen zien. Als enorme druppels uit een immense plas zwarte olie, die neerregende uit de ochtendhemel.
Dat beeld leek wel bevroren in Bertjans geheugen later.

Het ging opeens erg snel en pas in de lange uren daarna reconstrueerde Jan, dat de zwarte 'olie' met immense snelheid uit de hemel moest zijn neergedaald op de plek waar de stralen nog steeds uit de grond priemden in een perfecte geel/gouden kegel. Er was geen enkel geluid, ondanks de immense snelheid.

-|-

Daar, midden in die cirkel van mensen vormde zich een akelige, drabberige klont ter groote van een huis. De kegel van licht was totaal aan het zicht onttrokken. Aan de basis was de zwarte smurrie smal, maar hij waaierde uit naar boven, waar hij nog steeds vandaan regende. De alsmaar van vorm veranderde klont trok samen, stulpte uit en weer trok weer verder samen ter grootte van iets van een huis. De cirkel werd snel ruimer, naarmate mensen verder achteruit deinsden. Gek genoeg schreeuwde er niemand. Gek genoeg schreeuwde ook hijzelf niet, dacht Bertjan. Lars pakte zijn telefoon op, die hij had laten vallen en richtte hem op dit verschijnsel op amper 20 meter afstand. Hij zei niks.
Het was veel lichter geworden, nu de zwarte massa uit de lucht was verdwenen. Maar er was iets mis met dat licht. Bertjan zag nog iets vreemds: de mensen en huizen wierpen nu een dubbele schaduw op de grond, elkaar en zichzelf.

De lucht, die net nog verduisterd werd door de zwarte bollen, onthulde nu iets nieuws, dat Bertjan nog niet eerder in de hemel had gezien, al leek het ongelooflijk dat zoiets groots verstopt had gezeten achter de zwarte vloed. Het was een gigantische gouden piramide, die daar zweefde op vele kilometers afstand en hoogte. Zo ver als een vliegtuig, maar duidelijk en scherp omlijnd. De onderkant was duidelijk een perfect vierkant, waarvan een punt een beetje naar hen toe stond. Dit ding moest van mijlenver te zien zijn. De piramide glansde in het ochtendlicht en vanaf de top scheen een helder licht. Bijna helderder dan de zon, maar flink wat meer naar rechts.
Het maakte alles onwerkelijk, dubbel, door die dubbele schaduw.

-|-

Ondertussen was de zwarte vorm steeds verder samengetrokken en kleiner geworden, ongeveer ter grootte van een flinke schuur. Er leek iets te ontstaan. Het zwart werd omgezet of loste op in iets wat ook al van goud leek. Een soort machine. Bertjan kreeg een duidelijk gevoel van doelmatigheid bij de vorm die langzaam werd onthuld.

En toen plotseling, was het klaar. En daar stond iets dat wel wat leek op een ding uit een pretpark of een speeltuin, alleen dan gemaakt van goud zo dun, dat het wel papier leek.
Het was plat wiel of ring van ongeveer 5 meter doorsnee. Het bestond uit10 kleine afgeronde doosjes, open van boven. Met zitplekken erin, een soort platte banken. In de randen van de doosjes waren een soort deurtjes uitgespaard. Het geheel leek nog het meest op zo'n draaimolen uit een pretpark of botsautootjes. Alleen de veiligheidsstang, die je over je heen trekt in dat soort attracties ontbrak. Het leken wel primitieve sleetjes. Brede sleetjes die samen een draaimolen vormden, maar alles uitgevoerd in uiterst simpel, onversierd, plat goud. Alsof het een vouwwerkje van uiterst begaafde (en sterke) origamist was.

-|-

Misschien was het omdat het allemaal zo snel was gegaan, maar dit was voor het eerst dat Bertjan zich ongemakkelijk begon te voelen. Niet angstig, maar ongemakkelijk. Alsof hij hier niet hoorde.
Hij wilde weg. Voelde zijn vakantie in het water vallen, zijn tijd samen met Selma. Wat dit ook allemaal was, het was geen vakantie.
Aliens? Een openbaring van God? Wat dan ook, het was zonde. Het kwam ertussen, al vermoedde Bertjan, dat er nooit meer een moment zou zijn, dat alles 'normaal' kon zijn, hij verlangde er nu, kort, maar hevig naar terug. Aan de andere kant... Het was natuurlijk een hele eer om hierbij te zijn.
Of wellicht was hij straks wel heel erg dood. Hoewel...
Nee, het leek allemaal te gepland om uit te lopen op een ramp, te kalm om uit te lopen op een slachting. Na de initiele chaos was er een nieuwe orde ontstaan, passief. Het was duidelijk dat er iets van hen verwacht werd. Er werd duidelijk gewacht om te zien wat ze zouden doen.
Hij had geen flauw idee.

-|-

Selma duidelijk wel. Zij maakte zich los van zijn arm, die ze net had gepakt en even geknepen, naar hij aannam als steun, dan wel voor hem of haar. Of allebei. Ze liep zonder aarzeling naar het gouden ding.
“Wacht..”
Zijn stem klonk akelig hard. De Nederlandse, keiharde 'g', okay 'ch', weergalmde raspend in de stilte en de T was een zweepslag. Hij schaamde zich diep, voor deze zonde, deze overtreding, hoe had hij kunnen spreken. Alsof hij had geschreeuwd in een cathedraal, maar hij kon haar toch niet zomaar laten gaan?

Ook een aantal mensen uit de kring rondom het ding hadden zich losgemaakt en liepen naar het ding. Ze leken allemaal precies te weten wat ze deden. Ze zochten allemaal zonder een blik op de anderen een plekje aan de rand van het ding. Ieder bij zijn eigen deurtje van zijn of haar 'botsautootje'. De grote man met het houthakkers-shirt was er ook bij. Hij was de eerste die begon te duwen.

-|-

Tegen de tijd dat Selma bij het ding was aangekomen, draaide het al zachtjes rond. Het kostte duidelijk de inspanning van 10 mensen om het ding op gang te krijgen. Langzaam en zwaar, maar toen het eenmaal op gang was onstuitbaar. Dus inderdaad een soort draaimolen, dacht Bertjan. Een beetje zoals zo'n ding in de speeltuin, waar je zelf tegen moest duwen. Alleen leek dit iets in gang te zetten. Eenmaal op gang leek dit vanzelf te gaan. Met een soort klik, nam het ding de beweging over, zette het voort met mechanische precisie.

Zodra het ding op gang begon te komen, stapten er mensen in. Zonder een spoor van emotie, geen plezier, spanning of angst. Gewoon geconcentreerd om niet mis te stappen. Selma stapte als één van de laatsten erin. De laatste was Lars, die om wat voor reden dan ook, eerst nog een volledig rondje meedrentelde met het apparaat. Eenmaal gezeten trok hij weer zijn telefoon en zwaaide, terwijl hij filmde naar de omstanders.

Bertjan stond nog steeds als aan de grond genageld. Hij wilde niet bewegen. Wilde dit absoluut zien, maar was ook bang om hier te zijn. Hij wilde weg. Wilde Selma niet alleen laten. Was bang voor wat er met haar zou gebeuren, maar ook een beetje jaloers. Ze leek te weten wat er moest gebeuren en helemaal niet bang te zijn.

-|-

Zonder enig geluid kwamen de 'karretjes' waarin ook Selma zat, omhoog. Als een kermis attractie. Nu zag Bertjan de gouden lichtkegel weer, die afgedekt was door het gouden apparaat. Dus de stralen werden wel door goud afgedekt. Of tenminste door dit 'goud'.

Het ding leek wel te rusten op deze gouden lichtstralen, de sleetjes leken erdoor aangedreven, terwijl de mensen zoetjes ronddraaiden. Allemaal hun blik gericht op de gouden piramide.
En één voor één verlieten ze de cirkel van ronddraaiende sleetjes en stegen ze op. Eén voor één, verhieven ze zich met een sierlijke boog in de lucht. De lichtstralen uit de grond leken ze te ondersteunen tot ze een meter of 5 hoog waren. Daarna vielen ze uit, verdwenen alsof ze er nooit geweest waren. Het hele ronddraaiende ding loste in tien stappen op, terwijl zijn onderdelen zich in de lucht verheven.

-|-

De achterblijvers kijken elkaar schaapachtig aan. Ontwijken elkanders blik. Kijken omhoog, naar hun verdwijnende geliefden. Bertjan ziet zijn vrouw verdwijnen in de richting van de stralende piramide en zal haar de komende vier, steeds wanhopiger uren niet terugzien. En dan, inderdaad, zal alles anders worden, maar nooit in zijn stoutste dromen of nachtmerries, had hij ooit kunnen voorzien, hoe.

=|=