De hoeken van onze ogen
“From the corners of our eyes.”
Het blijkt moeilijker dan hij dacht om
iets te begrijpen, dat iemand anders in krom Engels wil uitdrukken, als
je geen gemeenschappelijke taal hebt om op terug te vallen. Het lijkt
er een beetje op dat de jongen iets vrij diepzinnigs wil zeggen, maar
dat kan natuurlijk ook zijn eigen interpretatie zijn en hij wil hem
niet verkeerd begrijpen. Misschien is wat de jongen bedoelt juist
iets meer banaals, zoals: “vanuit ons gezichtspunt”. Wellicht is het
een Zweedse uitdrukking.
-|-
Dit is de eerste dag van de vakantie
van Bertjan Hof met zijn vrouw Selma Hof-Yilmaz in Zweden en hij zit
met Lars, de zoon van de eigenaar van hun Bed & Breakfast te
praten over een Engelse zin.
Goed begin van de krokusvakantie, voor een leraar Engels.
Goed begin van de krokusvakantie, voor een leraar Engels.
Ze zitten binnen op de lage
zolderkamer van de jongen met het kleine raampje dicht. En dus niet in de
weidse tuin van het prachtige, lichtroze huis met witgeschilderde
balken, dat vanaf een kaap uitkijkt over het spectaculaire meer in
het plaatsje Bönan.
Lars was vanochtend vroeg al naar hem
toe gekomen. De jongen wilde de bewuste zin ergens gebruiken op zijn
'vlog'. Een Video-dagboek, v-log. De halve klas had er één. Voor
zover hij kon zien, was het gewoon in de camera praten en dan op
internet zetten. En dan liefst in het Engels, dus prima.
Lars probeerde nu op de computer in zijn kamer zijn 'vlog' te laten zien aan Bertjan. Die snapte er maar weinig van, want het was in het Zweeds, met af en toe een paar zinnen krom Engels. De filmpjes bestonden voornamelijk uit het hoofd van de jongen dat ernstig de camera toesprak.
Lars probeerde nu op de computer in zijn kamer zijn 'vlog' te laten zien aan Bertjan. Die snapte er maar weinig van, want het was in het Zweeds, met af en toe een paar zinnen krom Engels. De filmpjes bestonden voornamelijk uit het hoofd van de jongen dat ernstig de camera toesprak.
Van wat hij kon horen, had de jongen
zijn hulp hard nodig. Toch heel anders dan in Nederland, waar alle
tieners vloeiend Engels lijken te spreken.
De zon scheen door het kleine raam van
de zolderkamer op de verrassende pastelkleuren van een verrassend
frisse tiener-kamer. Zo'n opgeruimde kamer is toch niet normaal? Het
leek wel iets uit de Ikea-folder.
Ze waren gisteravond uiterst hartelijk
ontvangen door een keurig Zweeds echtpaar en hun zoon (en dochter
overigens, die al uit huis was, maar nu heel even terug en gauw weer
weg, maar prettig te hebben kennisgemaakt). Nu was Selma met de man,
Hans-Johan Soln, aan het praten over het prachtige uitzicht, dat
vanuit hun achtertuin te zien was. Er scheen iets van een rots te
zijn, die op een trol leek.
Lars leek voor even tevreden met de
vertaling en rammelde enthousiast op het toetsenbord van zijn
computer. Bertjan keek terloops uit het raam. Er leek buiten iets aan
de hand te zijn. Zijn vrouw Selma en Hans-Johan en diens vrouw Elsa
Soln stonden met hun handen over hun ogen te turen naar iets. Het
raam kantelde open op zijn Zweeds, je moet weten hoe dat werkt. Toen
Selma hem het raam hoorde openen, gebaarde ze en wenkte hem naar
beneden. Hij kon niet zien waar ze samen naar keken, maar Selma leek
te willen uitdrukken dat hij dit echt niet wilde missen. Ook
Hans-Johan wenkte en gebaarde en wees achter hem, naar zijn zoon.
Nieuwsgierig kwam hij even later beneden met de jongen, de dubbele
openslaande deuren door, over het overhuifde, houten dek, de tuin in.
Het was toch wel een prachtig plekje,
zo tegen het meer aan. Het huis werd alleen van het meer gescheiden
door een glooiend grasveld met een paar kleine rotsen. In de buurt
wierp een klein groepje huizen in pastelkleuren wierpen schaduwen op
elkaar in het lage licht van de ochtendzon. Het blauw van het meer
was, zo tegen het zonlicht in, onvoorstelbaar helder. Zodra hij naast
haar stond, pakte Selma zijn arm en wees naar de zon. Hij knipperde
even om zijn ogen te laten wennen, zo recht uit het donkere huis en
toen zag hij wat ze bedoelde. Er leek een flinke hap uit de zon. Nu
hij goed keek, bleek het ook een stuk later te zijn, dan hij had
ingeschat, toen hij naar buiten kwam. De schemer en het zachte licht,
dat hij had gehouden voor echt vroege ochtend, kwam vermoedelijk door
de afname van het zichtbare oppervlak van de zon, die al ruim boven
de horizon stond. Er was misschien al een vijfde uit de zon.
“Een zonsverduistering? Oh, wauw...
Eclips!”, zei Bertjan, dat laatste was tegen Lars.
De zoon des huizes trok zijn
mobieltje.
“For Vlog”, legde hij uit en begon te filmen, onderwijl zachtjes tegen zijn telefoon prevelend in het Zweeds. Selma reageerde helemaal niet, ze keek hem even aan en staarde weer naar het fenomeen.
“For Vlog”, legde hij uit en begon te filmen, onderwijl zachtjes tegen zijn telefoon prevelend in het Zweeds. Selma reageerde helemaal niet, ze keek hem even aan en staarde weer naar het fenomeen.
“Stond er één gepland dan? Wou je daarom naar Zweden? Waarom heb je al die tijd niks gezegd?”
Op deze regen van vragen, kijkt Selma
hem toch maar even aan.
“Zulke dingen worden niet gepland,
Bertjan. Maar nee, er was niks voorspeld. Ik weet tenminste van
niks.”, antwoordde Selma zonder haar hoofd af te wenden.
“Zonsverduisteringen zijn tamelijk
zeldzaam, zeker gehele of zelfs totale, zoals dit lijkt te gaan
worden. Ik dacht dat de volgende vanuit de Benelux te zien zou zijn,
op 20 Maart dit jaar.”.
Selma was altijd erg goed op de hoogte
van dit soort dingen omdat het haar interesseerde. Ook wist ze als
expert meteorologische instrumentatie van het KNMI natuurlijk
precies, wanneer zoiets in Nederland zou gebeuren. Maar in Zweden?
Misschien logisch dat ze dat had gemist.
“Is het niet gevaarlijk om zo naar
de zon te kijken? Moet je niet door beroet glas kijken, ofzo?”, zei
Bertjan.
Selma vroeg in het Engels aan Hans-Johan een paar CD's om doorheen te kijken en legde omstandig uit, dat het anders gevaarlijk kon zijn. Gek, dat zo'n expert op zo'n moment-suprème zelf met het blote oog blijft kijken en dat een betrekkelijke leek, als Bertjan er dan op moest wijzen.
Terwijl Hans-Johan voor allen CD's haalde uit het huis, merkte Bertjan voor het eerst de stilte op. Alle mensen om hem heen waren stil, ook Lars was gestopt tegen zijn camera te prevelen, maar er was meer. Het was ook alsof de natuur haar adem inhield. Geen vogel floot. Alleen de wind ruiste onnatuurlijk luid, leek het wel. Dat kon natuurlijk ook liggen aan het ontbreken van het normale achtergrondgeluid. Nu hij door de CD kon kijken, zag hij dat de hap uit de zon een beetje vreemd van vorm was: hij leek wat bobbelig.
Wellicht kwam de vertekening van het kijken door een CD, dacht Bertjan en hij keek weer even langs zijn CD naar de zon. Selma deed hetzelfde, zag hij toen hij haar vluchtig aankeek. En ze leek tot dezelfde conclusie te komen als hij: Nu ze het eenmaal gezien hadden, was het onmiskenbaar. Ook zonder CD. De rand van de hap uit de zon, was niet rond. Hij was duidelijk bobbelig. Dat kon toch niet?
Selma vroeg in het Engels aan Hans-Johan een paar CD's om doorheen te kijken en legde omstandig uit, dat het anders gevaarlijk kon zijn. Gek, dat zo'n expert op zo'n moment-suprème zelf met het blote oog blijft kijken en dat een betrekkelijke leek, als Bertjan er dan op moest wijzen.
Terwijl Hans-Johan voor allen CD's haalde uit het huis, merkte Bertjan voor het eerst de stilte op. Alle mensen om hem heen waren stil, ook Lars was gestopt tegen zijn camera te prevelen, maar er was meer. Het was ook alsof de natuur haar adem inhield. Geen vogel floot. Alleen de wind ruiste onnatuurlijk luid, leek het wel. Dat kon natuurlijk ook liggen aan het ontbreken van het normale achtergrondgeluid. Nu hij door de CD kon kijken, zag hij dat de hap uit de zon een beetje vreemd van vorm was: hij leek wat bobbelig.
Wellicht kwam de vertekening van het kijken door een CD, dacht Bertjan en hij keek weer even langs zijn CD naar de zon. Selma deed hetzelfde, zag hij toen hij haar vluchtig aankeek. En ze leek tot dezelfde conclusie te komen als hij: Nu ze het eenmaal gezien hadden, was het onmiskenbaar. Ook zonder CD. De rand van de hap uit de zon, was niet rond. Hij was duidelijk bobbelig. Dat kon toch niet?
De vorm van de rand veranderde ook
telkens. Hij leek wel te bestaan uit losse onderdelen, die samen een
geheel vormden. De afzonderlijke onderdelen leken te bewegen.
“Wat is dat?”, zei hij
onwillekeurig, al verwachtte hij natuurlijk geen antwoord. Dat kreeg
hij ook niet.
In plaats daarvan hoorde hij verderop,
naast zich dringende kreten in het Zweeds. Het kwam van de open plek
tussen de andere huizen. Daar hadden zich ook een aantal mensen
verzameld, zag hij, vermoedelijk uit de andere huizen.
-|-
Een grote blonde man met een grijze
baard en een houthakkershemd was degene die had geroepen, hij gebaarde wild
en deinsde daarbij achteruit, waarbij hij vanachter zijn grote lijf, een mollige, donkerharige
vrouw van rond de dertig onthulde, die stokstijf stond en angstig
naar de grond keek.
Uit de grond priemden een soort staven van licht omhoog. Dwars door haar heen. Dit was waar de grote man vol afgrijzen naar staarde. Het leken wel laserstralen. Maar dan gele.
Kon je wel gele laserstralen hebben? Of eigenlijk een beetje oranje. Bertjan had laserstralen alleen in rood en groen gezien, blauw wellicht, maar eigenlijk nooit geel. Zonnegeel.
Uit de grond priemden een soort staven van licht omhoog. Dwars door haar heen. Dit was waar de grote man vol afgrijzen naar staarde. Het leken wel laserstralen. Maar dan gele.
Kon je wel gele laserstralen hebben? Of eigenlijk een beetje oranje. Bertjan had laserstralen alleen in rood en groen gezien, blauw wellicht, maar eigenlijk nooit geel. Zonnegeel.
Deze stralen gingen door haar heen,
alsof ze doorzichtig was. Dus zeker geen normale laserstralen. De
'stralen' vormden een soort kegel, met de punt naar boven, die
langzaam uit de grond leek te komen. Hij werd platter en weer hoger.
De top van de kegel viel momenteel samen met haar linkerdij. De
stralen verdwenen daar en in haar been en broek en kwamen aan de
andere kant er weer uit in een rechte lijn. Zonder dat ze er
overigens echt last van leek te hebben.
De vrouw leek enigszins van haar schrik bekomen toen bleek dat ze niet verwond was en stapte haastig achteruit. Er vormde zich een ruime kring rond het nieuwe fenomeen op de grond. Er waren nog wat extra mensen op het kabaal afgekomen. Er stond nu zo'n twintig man.
De stralen vormden nu een zachtjes
ronddraaiende kegel van ongeveer een meter vijftig hoog en een basis
van ongeveer een meter. De basis leek een perfecte cirkel, waar de
stralen langs dansten, priemend uit de grond op telkens een andere
plek. Nadat de stralen de top van de kegel bereikten, gingen ze
door het oneindige in, maar leken wel uit te doven. Alsof de top van
de kegel de energie eruit trok, ofzo.
Een beweging uit zijn ooghoek trok
zijn aandacht en Bertjan keek weer heel even naar boven, naar de
lucht en schrok. Het waren inderdaad bollen. Ze waren nu donkerder in
plaats van de kleur van de ochtendlucht en duidelijk zichtbaar. Ze
leken erg snel dichterbij te komen en de halve hemel de verduisteren.
Ja, de hele rechterkant van de hemel was nu donker. Alsof er een
gigantische onweerswolk tussen hen en de zon was gekomen en op hen af
kwam. Op de beweging na zag dit er natuurlijker, bekender uit, dan
die vreemde hap uit de zon, maar als je goed keek zag je, dat het
helemaal geen wolk was.
Het leken een soort zwarte bollen, die
door elkaar heen krioelden als insecten, waar de bollen elkaar
raakten, leken ze te versmelten, als olie.
Nu ze steeds dichterbij kwamen, kon
hij duidelijk de glans van de bollen zien. Als enorme druppels uit
een immense plas zwarte olie, die neerregende uit de ochtendhemel.
Dat beeld leek wel bevroren in Bertjans geheugen later.
Dat beeld leek wel bevroren in Bertjans geheugen later.
Het ging opeens erg snel en pas in de lange uren daarna
reconstrueerde Jan, dat de zwarte 'olie' met immense snelheid uit de
hemel moest zijn neergedaald op de plek waar de stralen nog steeds
uit de grond priemden in een perfecte geel/gouden kegel. Er was geen
enkel geluid, ondanks de immense snelheid.
-|-
Daar, midden in die cirkel van mensen
vormde zich een akelige, drabberige klont ter groote van een huis. De
kegel van licht was totaal aan het zicht onttrokken. Aan de basis was
de zwarte smurrie smal, maar hij waaierde uit naar boven, waar hij
nog steeds vandaan regende. De alsmaar van vorm veranderde klont trok
samen, stulpte uit en weer trok weer verder samen ter grootte van
iets van een huis. De cirkel werd snel ruimer, naarmate mensen verder
achteruit deinsden. Gek genoeg schreeuwde er niemand. Gek genoeg
schreeuwde ook hijzelf niet, dacht Bertjan. Lars pakte zijn telefoon
op, die hij had laten vallen en richtte hem op dit verschijnsel op
amper 20 meter afstand. Hij zei niks.
Het was veel lichter geworden, nu de
zwarte massa uit de lucht was verdwenen. Maar er was iets mis met dat
licht. Bertjan zag nog iets vreemds: de mensen en huizen wierpen nu
een dubbele schaduw op de grond, elkaar en zichzelf.
De lucht, die net nog verduisterd werd
door de zwarte bollen, onthulde nu iets nieuws, dat Bertjan nog niet
eerder in de hemel had gezien, al leek het ongelooflijk dat zoiets
groots verstopt had gezeten achter de zwarte vloed. Het was een
gigantische gouden piramide, die daar zweefde op vele kilometers
afstand en hoogte. Zo ver als een vliegtuig, maar duidelijk en scherp
omlijnd. De onderkant was duidelijk een perfect vierkant, waarvan een
punt een beetje naar hen toe stond. Dit ding moest van mijlenver te
zien zijn. De piramide glansde in het ochtendlicht en vanaf de top
scheen een helder licht. Bijna helderder dan de zon, maar flink wat
meer naar rechts.
Het maakte alles onwerkelijk, dubbel,
door die dubbele schaduw.
-|-
Ondertussen was de zwarte vorm steeds
verder samengetrokken en kleiner geworden, ongeveer ter grootte van
een flinke schuur. Er leek iets te ontstaan. Het zwart werd omgezet
of loste op in iets wat ook al van goud leek. Een soort machine.
Bertjan kreeg een duidelijk gevoel van doelmatigheid bij de vorm die
langzaam werd onthuld.
En toen plotseling, was het klaar. En
daar stond iets dat wel wat leek op een ding uit een pretpark of een
speeltuin, alleen dan gemaakt van goud zo dun, dat het wel papier
leek.
Het was plat wiel of ring van ongeveer
5 meter doorsnee. Het bestond uit10 kleine afgeronde doosjes, open
van boven. Met zitplekken erin, een soort platte banken. In de randen
van de doosjes waren een soort deurtjes uitgespaard. Het geheel leek
nog het meest op zo'n draaimolen uit een pretpark of botsautootjes.
Alleen de veiligheidsstang, die je over je heen trekt in dat soort
attracties ontbrak. Het leken wel primitieve sleetjes. Brede sleetjes
die samen een draaimolen vormden, maar alles uitgevoerd in uiterst
simpel, onversierd, plat goud. Alsof het een vouwwerkje van uiterst
begaafde (en sterke) origamist was.
-|-
Misschien was het omdat het allemaal
zo snel was gegaan, maar dit was voor het eerst dat Bertjan zich
ongemakkelijk begon te voelen. Niet angstig, maar ongemakkelijk.
Alsof hij hier niet hoorde.
Hij wilde weg. Voelde zijn vakantie in
het water vallen, zijn tijd samen met Selma. Wat dit ook allemaal
was, het was geen vakantie.
Aliens? Een openbaring van God? Wat
dan ook, het was zonde. Het kwam ertussen, al vermoedde Bertjan, dat
er nooit meer een moment zou zijn, dat alles 'normaal' kon zijn, hij
verlangde er nu, kort, maar hevig naar terug. Aan de andere kant...
Het was natuurlijk een hele eer om hierbij te zijn.
Of wellicht was hij straks wel heel
erg dood. Hoewel...
Nee, het leek allemaal te gepland om
uit te lopen op een ramp, te kalm om uit te lopen op een slachting.
Na de initiele chaos was er een nieuwe orde ontstaan, passief. Het
was duidelijk dat er iets van hen verwacht werd. Er werd duidelijk
gewacht om te zien wat ze zouden doen.
Hij had geen flauw idee.
-|-
Selma duidelijk wel. Zij maakte zich
los van zijn arm, die ze net had gepakt en even geknepen, naar hij
aannam als steun, dan wel voor hem of haar. Of allebei. Ze liep
zonder aarzeling naar het gouden ding.
“Wacht..”
Zijn stem klonk akelig hard. De
Nederlandse, keiharde 'g', okay 'ch', weergalmde raspend in de stilte
en de T was een zweepslag. Hij schaamde zich diep, voor deze zonde,
deze overtreding, hoe had hij kunnen spreken. Alsof hij had
geschreeuwd in een cathedraal, maar hij kon haar toch niet zomaar
laten gaan?
Ook een aantal mensen uit de kring
rondom het ding hadden zich losgemaakt en liepen naar het ding. Ze
leken allemaal precies te weten wat ze deden. Ze zochten allemaal
zonder een blik op de anderen een plekje aan de rand van het ding.
Ieder bij zijn eigen deurtje van zijn of haar 'botsautootje'. De
grote man met het houthakkers-shirt was er ook bij. Hij was de eerste
die begon te duwen.
-|-
Tegen de tijd dat Selma bij het ding
was aangekomen, draaide het al zachtjes rond. Het kostte duidelijk de
inspanning van 10 mensen om het ding op gang te krijgen. Langzaam en
zwaar, maar toen het eenmaal op gang was onstuitbaar. Dus inderdaad
een soort draaimolen, dacht Bertjan. Een beetje zoals zo'n ding in de
speeltuin, waar je zelf tegen moest duwen. Alleen leek dit iets in
gang te zetten. Eenmaal op gang leek dit vanzelf te gaan. Met een
soort klik, nam het ding de beweging over, zette het voort met
mechanische precisie.
Zodra het ding op gang begon te komen,
stapten er mensen in. Zonder een spoor van emotie, geen plezier,
spanning of angst. Gewoon geconcentreerd om niet mis te stappen.
Selma stapte als één van de laatsten erin. De laatste was Lars, die
om wat voor reden dan ook, eerst nog een volledig rondje meedrentelde
met het apparaat. Eenmaal gezeten trok hij weer zijn telefoon en
zwaaide, terwijl hij filmde naar de omstanders.
Bertjan stond nog steeds als aan de
grond genageld. Hij wilde niet bewegen. Wilde dit absoluut zien, maar
was ook bang om hier te zijn. Hij wilde weg. Wilde Selma niet alleen
laten. Was bang voor wat er met haar zou gebeuren, maar ook een
beetje jaloers. Ze leek te weten wat er moest gebeuren en helemaal
niet bang te zijn.
-|-
Zonder enig geluid kwamen de
'karretjes' waarin ook Selma zat, omhoog. Als een kermis attractie.
Nu zag Bertjan de gouden lichtkegel weer, die afgedekt was door het
gouden apparaat. Dus de stralen werden wel door goud afgedekt. Of
tenminste door dit 'goud'.
Het ding leek wel te rusten op deze
gouden lichtstralen, de sleetjes leken erdoor aangedreven, terwijl de
mensen zoetjes ronddraaiden. Allemaal hun blik gericht op de gouden
piramide.
En één voor één verlieten ze de
cirkel van ronddraaiende sleetjes en stegen ze op. Eén voor één,
verhieven ze zich met een sierlijke boog in de lucht. De lichtstralen
uit de grond leken ze te ondersteunen tot ze een meter of 5 hoog
waren. Daarna vielen ze uit, verdwenen alsof ze er nooit geweest
waren. Het hele ronddraaiende ding loste in tien stappen op, terwijl
zijn onderdelen zich in de lucht verheven.
-|-
De achterblijvers kijken elkaar
schaapachtig aan. Ontwijken elkanders blik. Kijken omhoog, naar hun
verdwijnende geliefden. Bertjan ziet zijn vrouw verdwijnen in de
richting van de stralende piramide en zal haar de komende vier,
steeds wanhopiger uren niet terugzien. En dan, inderdaad, zal alles
anders worden, maar nooit in zijn stoutste dromen of nachtmerries,
had hij ooit kunnen voorzien, hoe.
=|=